EHBO Magazine, juni 2013: In gesprek met… Ronald Hoevers, arbeidshygiënist

Tekst: Matthijs van der Tang / EHBO.nl – Het Oranje Kruis

Interview EHBO Magazine juni 2013.  In gesprek met... De Arbeidshygiënist  (downloaden/lezen als PDF)

Interview EHBO Magazine juni 2013.In gesprek met… De Arbeidshygiënist
(downloaden/lezen als PDF)

Veilig werken is ook hygiënisch werken. Eén van de mensen die advies over arbeidshygiëne geeft, is arbeidshygiënist Ronald Hoevers. Hij is eigenaar en arbeidshygiënist bij PRISMA Arbozorg, een adviesbureau dat onderzoekt, traint en adviseert over veilig en gezond werken.

Arbeidshygiënist
Een arbeidshygiënist is geen schoonmaker, maar een professional die gezondheidsrisico’s van het werk signaleert (herkent), beoordeelt (evalueert), probeert weg te nemen en verbetermaatregelen voorstelt (beheerst). “Een arbeidshygiënist heeft hiervoor onder meer kennis van natuur en techniek, chemie, toxicologie, mens, gedrag en organisatie. De praktische basis wordt gevormd door metingen met apparatuur of modellen waarmee je kunt inschatten aan welke gevaren iemand blootgesteld zou kunnen worden.

Bij metingen moeten we denken aan metingen in de lucht naar stof, oplosmiddelen of bacteriën maar ook fysische zaken zoals verlichting, lawaai, temperatuur, luchtvochtigheid of trillingen. Het vertrekpunt van de metingen is de blootstelling van de werknemer, bijvoorbeeld wat hij of zij inademt. Vervolgens wordt gekeken of dit binnen de gezondheidskundige of wettelijke grenzen valt. Na het onderzoek worden de resultaten worden aan het bedrijf gerapporteerd en, indien noodzakelijk, verbetermaatregelen geadviseerd.”

Risico’s in kantoren
Risico’s in kantoren zijn over het algemeen minder hoog dan in productionele of industriële omgeving. Maar ze zijn er wel; denk aan langdurig werken in dezelfde houding waardoor klachten aan arm, nek en schouders kunnen ontstaan (CANS voorheen bekend als RSI). Ook een slecht binnenklimaat kan goed presteren in de weg staan: slechte ventilatie waardoor hoge concentraties CO2 kunnen ontstaan of een te hoge temperatuur. De wetenschappelijke binnenklimaatonderzoekers zijn het er wel over eens dat iedere graad boven een temperatuur van 25°C een ‘kantoor-productieverlies’ veroorzaakt van 2 tot 5%!

Keuze
Tijdens de studie Milieuchemie kwam Hoevers, door verschillende stages en schoolprojecten, in aanraking met het werkveld van een arbeidshygiënist. “Arbeidshygiënisch onderzoek richt zich meer op de effecten op de mens dan op de effecten op bodem, lucht en water. Een bijdrage leveren aan de gezondheid van de mens sprak me meer aan. Mijn beroep heeft natuurlijk wel raakvlakken met het ‘buiten’-milieu,” geeft Hoevers aan.

Regels rondom arbeidshygiëne
Een werkgever en werknemer zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkomgeving. Zij worden daartoe verplicht door de Arbeidsomstandighedenwet (kortweg: de Arbowet). Daarnaast stelt het Burgerlijk Wetboek dat ‘het uitvoeren van werk geen gezondheidsschade tot gevolg mag hebben’. Deze twee wetten vormen de wettelijke grondslag voor veilig en gezond werk waar arbeidshygiëne een onderdeel van is.

“De Arbowet kent een zogenaamde ‘arbeidshygiënische strategie’ voor de aanpak van arbeidsrisico’s. Een risico voor de gezondheid of veiligheid op het werk moet bij ‘de bron’ worden aangepakt. Als dat onvoldoende te realiseren valt, dient men de overdracht naar de mens te voorkomen of te verkleinen door technische of organisatorische oplossingen.
Als dat ook niet of onvoldoende mogelijk is, moeten goede persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar worden gesteld en gebruikt,” legt Hoevers uit.
Denk bijvoorbeeld aan een compressor voor perslucht die in een werkruimte staat. De meeste compressoren maken lawaai dat schadelijk voor het gehoor is. Om het risico op gehoorschade te voorkomen moet de wettelijke arbeidshygiënische strategie worden gevolgd. Is bijvoorbeeld de lawaaiige compressor te vervangen door een exemplaar dat minder lawaai maakt? Als dat niet mogelijk is, zou men bijvoorbeeld de compressor buiten de werkruimte kunnen plaatsen in een aparte, geïsoleerde, aanbouw. Is dat ook niet mogelijk dan moeten werknemers worden beschermd door het krijgen en dragen van gehoorkappen of otoplastieken.

Belang van arbeidshygiëne en gezond werken
Jaarlijks overlijden in Nederland ongeveer 85 werknemers direct door een ongeval op de werkvloer. De belangrijkste oorzaken zijn het vallen van een steiger of dak, beknelling tussen machines of door ongevallen met voertuigen. “Het aantal mensen dat vroegtijdig door beroepsziekte als gevolg van het werk overlijdt is vele malen hoger. De schattingen komen neer op ongeveer 3.000 mensen per jaar. Ter illustratie: het aantal verkeersdoden ligt op ongeveer 750 per jaar,” legt Hoevers uit. *

Arbeidshygiëne in de praktijk
Hoevers gaat regelmatig langs bedrijven om advies te geven op het gebied van arbeidshygiëne. Zo komt hij bij bedrijven waar gezonder of veiliger gewerkt kan worden. “Ten eerste zijn soms werkgever en werknemer zich niet bewust van de risico’s. Ten tweede kan het zijn dat oplossingen niet of onvoldoende geboden door de werkgever. Ten derde, zie ik, in toenemende mate dat werknemers geen gebruik van de beschikbare voorzieningen en middelen.” Als voorbeeld noemt Hoevers een bedrijf waar lijm wordt gebruikt om rubber vast te lijmen. “De lijm bevat trichloorethyleen en is daarmee kankerverwekkend. Er stonden alternatieve lijmen zonder kankerverwekkend trichloorethyleen in de kast en er was geen bronafzuiging op de lijmtafels. Hier had de werkgever zijn verantwoordelijkheid moeten pakken. De ‘arbeidshygiënische strategie’ vereist dat de bron moet worden aangepakt. Als niet-kankerverwekkende alternatieven beschikbaar zijn, moeten deze worden toegepast.
De werkgever wees op zijn beurt naar de werknemer. Er lag een volgelaatsmasker met filterbussen en er was instructie geweest. Het masker werd niet gedragen door de medewerker. Hier had de werknemer zíjn verantwoordelijkheid moeten nemen.”

Arbeidshygiënisch advies
“Zorg dat je goed op de hoogte bent van de veiligheid- en gezondheidsrisico’s van je werk. Als je ze niet kent, meldt het bij je leidinggevende of de werkgever.

Stel vragen als je iets niet begrijpt of een situatie niet vertrouwt. Vragen stellen is niet dom, maar toont juist betrokkenheid in de uitvoering van je werk.

Werk netjes en laat je werkplek zonder rommel of resten achter; maak je werkplek en persoonlijke beschermingsmiddelen regelmatig schoon.

Werk veilig en gezond of werk niet.”
www.prisma-arbozorg.nl
www.startwerkblijfveilig.nl
www.arbeidshygiene.nl

*www.veiligheid.nl/cijfers/arbeidsongevallen

Bron: EHBO Magazine,  juni 2013

Share This